Trong quá trình hoạt động, viện nghiên cứu có thể cần mở rộng dịch vụ tư vấn, phát triển hoạt động nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ hoặc triển khai những lĩnh vực kinh doanh mới. Khi đó, viện cần rà soát danh mục ngành nghề đã đăng ký để xác định nội dung cần bổ sung hoặc điều chỉnh.
Đối với tổ chức khoa học và công nghệ, việc thay đổi ngành nghề kinh doanh còn phải bảo đảm phù hợp với lĩnh vực hoạt động được ghi nhận trong Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ. Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý trước khi lập hồ sơ.
Vậy thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh của viện nghiên cứu năm 2026 được thực hiện như thế nào? Hồ sơ cần chuẩn bị gồm những gì, thời hạn đăng ký ra sao và cần tránh những sai sót nào?
1. Căn cứ pháp lý về thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh
1.1. Văn bản pháp luật áp dụng
Thủ tục đăng ký kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ được quy định tại Thông tư số 119/2025/TT-BTC ngày 15/12/2025 của Bộ Tài chính.
Một số nội dung quan trọng cần lưu ý gồm:
-
Điều 7: Quy định về việc ghi ngành, nghề kinh doanh trong hồ sơ đăng ký kinh doanh.
-
Điều 11: Quy định về phương thức nộp hồ sơ và việc ủy quyền thực hiện thủ tục.
-
Điều 13: Quy định về đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh, trong đó có thay đổi ngành nghề kinh doanh.
Bên cạnh đó, Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, là căn cứ để đối chiếu ngành kinh tế khi kê khai hồ sơ.
1.2. Ngành nghề kinh doanh phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động của viện
Theo điểm a khoản 3 Điều 9 Nghị định số 262/2025/NĐ-CP, ngành nghề kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.
Vì vậy, viện không nên chỉ căn cứ vào nhu cầu kinh doanh mới để bổ sung ngành nghề. Trước hết, cần đối chiếu với giấy chứng nhận hiện có và xác định liệu hoạt động dự kiến có nằm trong lĩnh vực được ghi nhận hay không.
Nếu ngành nghề mới vượt ra ngoài phạm vi lĩnh vực hoạt động hiện tại, viện cần rà soát khả năng phải điều chỉnh giấy chứng nhận chuyên ngành trước khi thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh.
2. Khi nào viện nghiên cứu cần thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh?
Trong quá trình hoạt động, viện nên rà soát danh mục ngành nghề đã đăng ký khi có những thay đổi như:
-
Bổ sung dịch vụ nghiên cứu, khảo sát hoặc tư vấn chuyên môn.
-
Mở rộng hoạt động chuyển giao công nghệ, ứng dụng kết quả nghiên cứu.
-
Triển khai các dịch vụ kỹ thuật hoặc dịch vụ hỗ trợ nghiên cứu mới.
-
Bổ sung hoạt động đào tạo, bồi dưỡng hoặc tổ chức hội thảo theo định hướng phát triển.
-
Loại bỏ ngành nghề không còn nhu cầu thực hiện.
-
Điều chỉnh nội dung chi tiết hoặc thay đổi ngành nghề kinh doanh chính.
Tuy nhiên, không phải mọi thay đổi trong hoạt động chuyên môn đều đương nhiên phải thực hiện thủ tục bổ sung ngành nghề. Viện cần xác định bản chất hoạt động mới và đối chiếu với danh mục ngành nghề đã đăng ký.
Đồng thời, cần phân biệt giữa việc thay đổi ngành nghề kinh doanh và việc điều chỉnh lĩnh vực hoạt động khoa học và công nghệ. Hai nội dung này có liên quan nhưng không phải lúc nào cũng được giải quyết bằng cùng một thủ tục.
3. Hồ sơ thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh của viện nghiên cứu
3.1. Thành phần hồ sơ
Theo điểm a khoản 2 Điều 13 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, hồ sơ đăng ký thay đổi ngành nghề kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ gồm Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ.
Viện cần sử dụng biểu mẫu tương ứng theo quy định và kê khai chính xác nội dung đề nghị thay đổi.
Tùy trường hợp, nội dung kê khai có thể liên quan đến:
-
Bổ sung ngành nghề kinh doanh mới.
-
Loại bỏ ngành nghề đã đăng ký.
-
Điều chỉnh nội dung chi tiết của ngành nghề.
-
Thay đổi ngành nghề kinh doanh chính.
Nếu việc thay đổi ngành nghề đồng thời làm phát sinh nhu cầu điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ hoặc giấy tờ chuyên ngành khác, viện cần xem xét thực hiện thêm thủ tục tương ứng.
3.2. Những thông tin cần kiểm tra trước khi lập hồ sơ
Trước khi hoàn thiện giấy đề nghị, viện nên rà soát các thông tin sau:
Thứ nhất, danh mục ngành nghề hiện có. Cần xác định chính xác ngành nghề nào sẽ được bổ sung, loại bỏ hoặc điều chỉnh.
Thứ hai, mã ngành dự kiến. Mã ngành phải được đối chiếu với Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam áp dụng tại thời điểm đăng ký.
Thứ ba, lĩnh vực hoạt động của viện. Ngành nghề dự kiến phải được xem xét trong mối liên hệ với Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.
Thứ tư, điều kiện chuyên ngành. Nếu hoạt động mới thuộc lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, viện cần rà soát yêu cầu pháp lý tương ứng.
Việc kiểm tra trước giúp hạn chế tình trạng kê khai sai mã ngành, lựa chọn ngành nghề chưa phù hợp hoặc phải sửa đổi hồ sơ nhiều lần.
4. Trình tự thực hiện thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh
Bước 1: Rà soát hồ sơ pháp lý của viện
Viện kiểm tra Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ, hồ sơ thành lập, điều lệ và giấy tờ đăng ký kinh doanh hiện có.
Mục đích là xác định phạm vi hoạt động đã được ghi nhận và nội dung cần thay đổi.
Nếu ngành nghề dự kiến liên quan đến lĩnh vực chưa được ghi nhận trong giấy chứng nhận chuyên ngành, viện cần làm rõ thủ tục điều chỉnh có liên quan trước khi tiếp tục.
Bước 2: Xác định ngành nghề cần bổ sung hoặc điều chỉnh
Viện liệt kê cụ thể những hoạt động dự kiến triển khai, sau đó đối chiếu với Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
Theo Điều 7 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, tổ chức khoa học và công nghệ lựa chọn ngành kinh tế cấp bốn để ghi vào hồ sơ. Trường hợp cần thể hiện chi tiết hơn, nội dung chi tiết phải phù hợp với ngành kinh tế đã lựa chọn và quy định liên quan.
Đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, viện cần kiểm tra yêu cầu chuyên ngành trước khi đưa hoạt động vào kế hoạch triển khai.
Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký thay đổi
Viện lập Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh theo biểu mẫu áp dụng.
Nội dung kê khai cần thể hiện rõ ngành nghề bổ sung, ngành nghề loại bỏ hoặc thông tin cần điều chỉnh.
Nếu phát sinh thủ tục liên quan đến Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ hoặc giấy phép chuyên ngành, viện cần chuẩn bị và thực hiện các thủ tục đó theo quy định tương ứng.
Bước 4: Nộp hồ sơ đến cơ quan đăng ký kinh doanh
Theo Điều 11 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, hồ sơ được nộp đến cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền theo quy định.
Các phương thức nộp hồ sơ được quy định gồm:
-
Nộp trực tiếp.
-
Nộp qua dịch vụ bưu chính.
-
Nộp qua mạng thông tin điện tử.
Trường hợp ủy quyền cho cá nhân hoặc tổ chức khác thực hiện thủ tục, viện cần chuẩn bị giấy tờ ủy quyền theo quy định áp dụng.
Trước khi nộp, nên kiểm tra lại biểu mẫu, thông tin kê khai và thành phần hồ sơ để hạn chế việc phải bổ sung.
Bước 5: Theo dõi kết quả giải quyết hồ sơ
Theo khoản 3 Điều 13 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét hồ sơ trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ theo quy định.
Nếu hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc cấp giấy chứng nhận theo quy định. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ hoặc bị từ chối, viện cần theo dõi thông báo để biết nội dung cần sửa đổi, bổ sung hoặc lý do từ chối.
Thời hạn 02 ngày làm việc là thời hạn xử lý hồ sơ theo quy định, không đồng nghĩa với việc toàn bộ quá trình chắc chắn hoàn tất trong 02 ngày. Thời gian chuẩn bị hồ sơ, thực hiện thủ tục chuyên ngành hoặc khắc phục hồ sơ chưa hợp lệ có thể làm kéo dài thời gian thực tế.
5. Thời hạn đăng ký thay đổi ngành nghề kinh doanh là bao lâu?
Theo khoản 2 Điều 13 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, tổ chức khoa học và công nghệ có trách nhiệm đăng ký thay đổi ngành nghề kinh doanh trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.
Đây là mốc thời gian viện cần lưu ý khi phát sinh việc thay đổi ngành nghề thuộc trường hợp phải đăng ký.
Nếu hoạt động mới đồng thời liên quan đến việc điều chỉnh lĩnh vực hoạt động trong Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ, viện nên rà soát trình tự thực hiện và thời điểm phát sinh nghĩa vụ đăng ký để tránh chậm trễ.
Không nên đợi đến khi đã triển khai dịch vụ mới mới bắt đầu kiểm tra hồ sơ. Việc rà soát sớm giúp viện chủ động hơn về tiến độ và điều kiện pháp lý.
6. Những lưu ý quan trọng khi thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh
6.1. Ngành nghề mới phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động
Viện cần đối chiếu ngành nghề dự kiến với lĩnh vực hoạt động được ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.
Nếu có sự khác biệt, cần xác định liệu có phải điều chỉnh giấy chứng nhận trước hay không. Đây là bước quan trọng để tránh trường hợp ngành nghề kê khai không phù hợp với hồ sơ pháp lý hiện có.
6.2. Đăng ký ngành nghề không thay thế giấy phép chuyên ngành
Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ không phải là giấy phép kinh doanh.
Vì vậy, nếu hoạt động dự kiến thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện hoặc chịu sự quản lý chuyên ngành, viện vẫn phải đáp ứng các yêu cầu pháp luật tương ứng trước khi triển khai.
6.3. Ngành nghề của chi nhánh phải phù hợp với ngành nghề của viện
Theo khoản 8 Điều 7 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, ngành nghề kinh doanh của chi nhánh phải thuộc ngành nghề kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ chủ quản.
Do đó, nếu viện có chi nhánh, cần rà soát sự thống nhất giữa danh mục ngành nghề của chi nhánh và ngành nghề đã đăng ký của viện.
6.4. Không nên sao chép danh mục ngành nghề của đơn vị khác
Mỗi viện có mục tiêu, chức năng và định hướng hoạt động khác nhau. Danh mục ngành nghề của một viện khác có thể không phù hợp với hồ sơ của viện mình.
Thay vì sao chép, viện nên bắt đầu từ các hoạt động dự kiến, xác định mã ngành tương ứng và kiểm tra điều kiện pháp lý của từng hoạt động.
6.5. Kiểm tra kỹ hồ sơ trước khi nộp
Thông tin về ngành nghề, mã ngành và nội dung chi tiết cần được rà soát cẩn thận. Nếu kê khai chưa chính xác, viện có thể phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ hoặc gặp khó khăn khi triển khai hoạt động.
Chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình thực hiện thủ tục thuận lợi hơn.
7. Dịch vụ thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh tại Luật Minh Thịnh
Thay đổi ngành nghề kinh doanh của viện nghiên cứu không chỉ là việc bổ sung một mã ngành vào hồ sơ. Trong một số trường hợp, viện còn phải xem xét sự phù hợp với lĩnh vực hoạt động được ghi nhận và điều kiện pháp lý của ngành nghề mới.
Luật Minh Thịnh cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh cho viện nghiên cứu và tổ chức khoa học và công nghệ.
Tùy theo tình trạng hồ sơ và phạm vi công việc thỏa thuận, nội dung hỗ trợ có thể bao gồm:
-
Rà soát hồ sơ pháp lý và danh mục ngành nghề hiện có.
-
Đối chiếu ngành nghề dự kiến với lĩnh vực hoạt động của viện.
-
Tư vấn lựa chọn ngành nghề và nội dung kê khai.
-
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đăng ký thay đổi.
-
Hỗ trợ nộp hồ sơ, theo dõi kết quả và xử lý yêu cầu bổ sung trong phạm vi dịch vụ đã thống nhất.
-
Tư vấn các thủ tục liên quan nếu việc thay đổi ngành nghề làm phát sinh nhu cầu điều chỉnh giấy tờ chuyên ngành.
Trước khi thực hiện, Luật Minh Thịnh rà soát thông tin pháp lý của từng trường hợp để xác định hướng xử lý phù hợp.
Liên hệ Luật Minh Thịnh để được tư vấn thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh theo hồ sơ và định hướng hoạt động của viện nghiên cứu.
Kết luận
Thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh của viện nghiên cứu năm 2026 cần được thực hiện trên cơ sở đối chiếu quy định về đăng ký kinh doanh, Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam và lĩnh vực hoạt động được ghi nhận trong hồ sơ pháp lý của tổ chức.
Viện nên xác định rõ ngành nghề cần thay đổi, chuẩn bị đúng hồ sơ và kiểm tra các điều kiện chuyên ngành trước khi triển khai hoạt động mới. Nếu có vướng mắc về mã ngành hoặc trình tự thực hiện, việc rà soát hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế sai sót và tiết kiệm thời gian.
Câu hỏi thường gặp
1. Hồ sơ thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh của viện nghiên cứu gồm những gì?
Theo điểm a khoản 2 Điều 13 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, hồ sơ đăng ký thay đổi ngành nghề kinh doanh gồm Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ. Nếu phát sinh thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận hoặc giấy phép chuyên ngành, viện cần thực hiện thêm theo quy định tương ứng.
2. Thay đổi ngành nghề kinh doanh của viện nghiên cứu mất bao lâu?
Theo khoản 3 Điều 13 Thông tư số 119/2025/TT-BTC, thời hạn xem xét hồ sơ là 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ theo quy định. Thời gian thực tế có thể dài hơn nếu viện cần chuẩn bị thêm giấy tờ, điều chỉnh hồ sơ chuyên ngành hoặc sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký kinh doanh.
3. Viện nghiên cứu có thể bổ sung ngành nghề nằm ngoài lĩnh vực hoạt động đã đăng ký không?
Viện cần rà soát sự phù hợp giữa ngành nghề dự kiến và lĩnh vực hoạt động ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ. Theo điểm a khoản 3 Điều 9 Nghị định số 262/2025/NĐ-CP, ngành nghề kinh doanh phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động được ghi nhận. Nếu cần điều chỉnh lĩnh vực hoạt động, viện nên xác định và thực hiện thủ tục tương ứng theo quy định.
Xem thêm:
>>>>>> Thủ tục đăng ký kinh doanh lần đầu cho tổ chức khoa học và công nghệ mới nhất
>>>>>> Đăng ký kinh doanh của viện nghiên cứu: Khi nào bắt buộc, khi nào không?
